La Liga đã ngã ngũ với chức vô địch thuộc về Real, còn trong cuộc đua đến danh hiệu Vua phá lưới Pichichi giữa Messi và Ronaldo (46), siêu sao người Argentina đã thắng cuộc với tổng cộng 50 bàn cho Barca. Cho dù gã khổng lồ xứ Catalunya không bảo vệ được chức vô địch, nhưng với riêng bản thân Messi thì anh vẫn có một mùa giải thành công trên phương diện một tiền đạo. Tính trên mọi mặt trận, Leo đã có đến 72 pha lập công, qua đó phá kỉ lục ghi 67 bàn trong một mùa của huyền thoại Gerd Muller (Bayern, 1972/73).

Nói riêng về danh hiệu Pichichi của Messi, có thể khẳng định con số 50 là một kỉ lục vô tiền khoáng hậu chưa từng có trong lịch sử. Messi dường như đang thách thức mọi giới hạn với phong độ lên đồng. 23 – 34 – 31 rồi 50 bàn tại Liga trong 4 mùa giải Pep dẫn dắt Barca, hiệu suất nổ súng của Leo cứ thế tăng một cách chóng mặt. Dường như cứ xuất trận là siêu sao người Argentina sẽ lập công. Việc Leo lập cú đúp, hattrick hay thậm chí là Poker giờ đây không còn gây bất ngờ nữa.

Messi đã ghi tới 72 bàn cho Barca ở mùa giải năm nay

Việc Ronaldo giành Pichichi ở mùa giải năm ngoái với 41 pha lập công (phá kỉ lục của huyền thoại Hugo Sanchez với 38 bàn ở mùa giải 1989/90) tưởng như đã là một cột mốc khó xô đổ, nhưng phong độ lên đồng của Messi đã phá xa kỉ lục của đối thủ CR7. Messi đã chứng tỏ rằng, anh vẫn chưa đạt tới đỉnh cao phong độ như những gì đã phát biểu cách đây 1 năm. Nói không ngoa, có lẽ sẽ còn phải rất lâu nữa mới có một chân sút đủ tài năng để biến kỉ lục của Messi thành dĩ vãng.

Đoạt Pichichi, Messi cũng không có đối thủ trong cuộc đua đến danh hiệu “Chiếc giầy vàng châu Âu”. Không chỉ có vậy, 50 bàn thắng của Leo cũng là cột mốc mới trong lịch sử “chiếc giầy vàng” của lục địa già. Những kỉ lục cũ là của Dudu Georgescu (Dynamo Bucharest, 1976/77) với 47 bàn hay Hector Yazalde (Sporting Lisbon, 19973/74) với 46 bàn, nhưng tất cả chỉ còn là quá khứ, hiện tại là của Messi với những kỉ lục quá khó để xô đổ.

“Chiếc giầy vàng châu Âu” vĩ đại nhất mọi thời đại

Trưởng thành vượt bậc trong 4 năm dưới sự dẫn dắt của Guardiola, ở mùa giải tới Leo sẽ làm việc với HLV mới Tito, một người đã quá quen thuộc tại Nou Camp với vai trò trợ lý số 1 của Pep. Sẽ có muôn vàn thách thức đang chờ đón cầu thủ hay nhất hành tinh, nhưng NHM nói chung và các cule nói riêng luôn tin rằng Messi sẽ tiếp tục tỏa sáng để đem các danh hiệu về xứ Catalunya.

Gỗ sưa chỉ được dùng làm bàn ghế

Theo Viện trưởng Viện Điều tra quy hoạch rừng- Bộ NN&PTNT Ngô Út, thực hư giá trị gỗ sưa đắt như vàng không biết đến đâu, nhưng có một thực tế đáng buồn là người dân ở nhiều nơi đang đổ xô đi săn lùng loại cây này. Mà cao trào là vụ chặt trộm 3 cây sưa tiền tỷ tại vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng hồi cuối tháng 4 vừa qua. Tuy nhiên, giới khoa học Việt Nam khẳng định, cây sưa chỉ là loại cây gỗ nhóm 2 và thường chỉ dùng làm bàn ghế, lọ lục bình hoặc kèo cột trong nhà.

Thạc sỹ Đỗ Văn Bản – Trưởng phòng Tài nguyên thực vật – Viện Khoa học lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) cho rằng, gỗ sưa thường được người dân dùng làm nhà và giá trị chỉ được “thổi” lên khi có thông tin lái buôn Trung Quốc thu gom với giá rất cao. Về mặt chịu lực, gỗ sưa không bằng cây gỗ nhóm 1 như lim, gụ… thuộc loại gỗ đẹp nhưng vẫn đứng sau gỗ trắc. Người dân coi là loại gỗ thơm nhưng không được ưa chuộng như gỗ giáng hương.

Ông Bản cho biết thêm, gỗ sưa nằm trong nhóm họ trắc nên có giá trị về gỗ thông thường, nhiều nơi người dân trồng loại cây này để lấy gỗ như Yên Bái, Tam Đảo – Vĩnh Phúc… Loại cây sưa dễ trồng và sau 20 năm cây sẽ có lõi có thể khai thác. Vì dễ trồng, nên cây sưa được phân bố ở rất nhiều nơi, lại có thể phát triển được ở nhiều loại đất khác nhau từ đồi núi đến đồng bằng, thậm chí trồng làm cây bóng mát.

Cây sưa hiện được ươm trồng phổ biến ở rất nhiều nơi

Tuy nhiên, khi nói về giá trị thực của cây gỗ sưa cả ông Út và ông Bản cùng cho rằng, đến nay vẫn chưa thể lý giải được, nhất là, gỗ sưa thuộc góm 2, tức phải trồng từ 40-45 năm mới khai thác cho giá trị. Song, những cây sưa đang được săn lùng và đốn trộm thời gian qua, đường kính chỉ từ 20cm là đã có giá trị tiền tỷ.

Có mùi thơm thoang thoảng

Dù thương nhân Trung Quốc săn lùng gỗ sưa đã lâu, nhưng ở Việt Nam, đến nay vẫn chưa có một nghiên cứu đầy đủ nào về giá trị thực của loại gỗ này. “Không phải gần đây gỗ sưa mới được thương nhân Trung Quốc lùng mua với giá tiền tỷ, mà đã nhiều năm nay rồi. Như vậy, cũng nhiều khả năng, họ phát hiện ra trong loại gỗ này có tinh chất gì đặc biệt, mang lại lợi ích lớn, hoặc được dùng vào mục đích đặc biệt”, ông Út nhận định. Thậm chí, đến nay, không ai nắm được, tại Việt Nam có bao nhiêu cây sưa và diện tích trồng bao nhiêu.

Song, kết quả giải phẫu đơn giản cũng đã được Thạc sỹ Bản thực hiện. Ông Bản cho biết, sau khi tiến hành “giải phẫu” gỗ sưa cho thấy, điểm nổi trội so với nhiều loại gỗ khác là có tỷ lệ chất chứa (chất tích tụ trong mạch gỗ) rất lớn. Ngoài ra, mùi của gỗ sưa thơm như gỗ giáng hương, nếu được đóng bàn tủ có mùi thơm thoang thoảng. Tuy nhiên, theo ông Bản, cho đến nay vẫn chưa có cơ quan, cá nhân nào nghiên cứu sâu về giá trị của chất chứa trong cây này. “Khó khăn nhất là Việt Nam chưa có phòng thí nghiệm có đủ công nghệ để phân tích sâu hơn về mạch phân tử trong thành phần của tinh dầu, cấu trúc bên trong của gỗ và thực vật nói chung, thường phải đưa ra nước ngoài phân tích, nghiên cứu mà chủ yếu là đưa sang Trung Quốc. Chắc đến khi Trung Quốc thu mua hết gỗ sưa thì họ mới tiết lộ chiết xuất được chất gì từ loại gỗ có giá mua trên trời này”, ông Bản nói.

Dù không lo ngại về việc khai thác ồ ạt cây gỗ sưa để bán theo lời đồn thổi sẽ gây tác động đến đa dạng sinh học, nhưng ông Út cho rằng, nếu cứ kéo dài tình trạng như hiện nay, thì nguy cơ sẽ mất đi một loài cây.

Nhìn hoàn cảnh mẹ con chị Nguyễn Thị Nguyệt trong bệnh viện Đa khoa huyện Yên Định (Thanh Hóa), không ai không khỏi xót xa. Người mẹ đang rên rỉ đau với những vết thương, còn cô con gái ngồi co ro phía góc giường bệnh viện với mẹ, ánh mắt không dấu được nỗi hoảng sợ mỗi khi nghĩ lại những gì đã xảy ra.

Sự việc ngày 12/5 thực sự là nỗi kinh hoàng của mẹ con chị Nguyệt. Vào khoảng hơn 10h cùng ngày, đối tượng Lê Viết Hoàng, ở thôn 3, xã Định Thành, huyện Yên Định (Thanh Hóa), đến nhà cháu Nguyễn Thị Hương (13 tuổi) tại thôn 2, cùng xã để chơi.

Lúc qua nhà, thấy chị Nguyễn Thị Nguyệt – mẹ Hương đi vắng, chị còn Hương và bà ngoại 80 tuổi ở nhà, thú tính trong Hoàng nổi lên. Sau khi “đầu tư” 20.000 đồng cho bà ngoại đi mua rượu về uống, chỉ còn lại Hoàng và cháu Hương ở nhà, y đã ép cháu Hương để thực hiện hành vi đồi bại của mình.

Hoàng đang thực hiện giở hành vi của mình, thì bà ngoại Hương về, y tiếp tục cho bà thêm tiền để đi mua rượu tiếp (bà Hương vốn nghiện rượu). Trong lúc làm chuyện đó lần thứ 2 thì chị Nguyệt về.

Bị phát hiện, tên yêu râu xanh định về thì bị chị Nguyệt giữ lại và nói sẽ mời công an xã đến làm việc. Sợ bị phát giác, đối tượng Hoàng vớ ngay con dao ở sọt bát và dọa nếu không để y về, y sẽ chém chết. Hai bên giằng co một lúc thì hắn dùng dao chém một nhát vào cổ tay trái chị Nguyệt rồi vứt cả xe và dao bỏ trốn.

Chị Nguyệt đang kể lại nỗi bất hạnh của hai mẹ con

Chị Nguyệt đã được hàng xóm đưa đến trạm y tế xã để băng bó vết thương, nhưng do vết chém quá nặng dẫn đến đứt gân nên chị được người nhà đưa lên bệnh viện Đa khoa huyện Yên Định để tiếp tục điều trị. Ngay sau đó, đối tượng Lê Viết Hoàng đã bị công an huyện bắt giữ tại địa bàn xã để tiến hành điều tra.

Qua giám định ban đầu tại bệnh viện huyện Yên Định thì cháu Hương chỉ bị xây xước ở phía ngoài. Tuy nhiên, chị Nguyệt không chấp nhận và không đồng ý ký vào biên bản xác nhận kết quả giám định. Ngay sau đó, gia đình chị đã đưa cháu đến Bệnh viện đa khoa Trí Đức, đóng tại huyện Yên Định để giám định lại. Kết quả giám định cho thấy cháu Hương đã bị rách màng trinh.

Hiện vụ việc đang được cơ quan công an huyện Yên Định tiến hành điều tra làm rõ.

Mắc bệnh – tử vong

Con đường quanh co, gồ ghề dẫn về làng Rêu, xã Ba Điền, huyện Ba Tơ – tâm điểm của bệnh “lạ” – nắng như đổ lửa. Nếu không có sự xuất hiện của các đoàn khảo sát của Bộ Y tế, có lẽ ngôi làng chỉ còn tiếng ve rừng xao xác kêu giữa trưa là âm thanh đáng kể. Sự im ắng đáng sợ này biểu hiện nỗi hoang mang của đồng bào, khi lần lượt những người bị bệnh “lạ” rời làng “về với đất”.

Ngôi nhà tuềnh toàng của chị Phạm Thị Sao tựa lưng vào núi. Thấy khách đến, chị gượng dậy nhưng mắt cứ nhìn vô hồn ra đồng, lơ lớ cất giọng: “Đã mấy ngày rồi, mình chẳng muốn ăn uống gì cả. Con ma nó bắt chồng mình đi rồi. Không biết bao giờ đến lượt mình đây”. Ngó lên vách nhà, sống lưng lạnh ngắt khi tôi thấy dòng chữ viết nguệch ngoạc bằng than củi, còn đen rờ rỡ: “Phạm Văn Nhọc chết 7/5”. Phạm Văn Nhọc (55 tuổi) là chồng chị Phạm Thị Sao.

Các bệnh nhân mắc bệnh “lạ” đang điều trị tại Trung tâm Y tế huyện Ba Tơ

Trong lần về khảo sát, truy tìm nguyên nhân gây bệnh vào cuối tháng 4, người đứng đầu ngành y tế đã “lệnh” cho “thuộc cấp” chuyển gấp ông Nhọc ra Bệnh viện C Đà Nẵng điều trị. Thế nhưng, không lâu sau đó, ông Nhọc chết do men gan quá cao, sần sùi, lở loét toàn thân.

Cám cảnh gia đình bà Sao, tự dưng tôi nhớ đến thằng cu Trách (17 tuổi) mới gặp ở đầu làng. Thấy người lạ, nó không ngại kéo áo, để lộ tấm thân chi chít những vết sần, còn ri rỉ máu. Hồi trước tết, đang học lớp 9 trường xã, nó bị thủy đậu nên bỏ giữa chừng. Về nhà được ít hôm, nó mắc thêm bệnh “lạ”. Hai căn bệnh nhập vào một lúc, tước đi sức khỏe của một thằng con trai ở tuổi “bẻ gãy sừng trâu”.

Chúng tôi tiếp tục đi sâu vào làng, qua những ngôi nhà đóng kín cửa, bỏ đi nơi khác, phân súc vật vương vãi khắp nơi, bốc mùi nồng nặc. Đến nhà chị Phạm Thị Lẩy, tôi bước ngay vào nhà, với ý định xem bàn thờ bà Phạm Thị Tiến (Ngợt) – mẹ chồng chị Lẩy – để chụp tấm ảnh làm minh họa cho phóng sự này, nhưng không thấy. Anh bạn đồng nghiệp lắc đầu lý giải: “Đồng bào ở đây không lập bàn thờ người chết như người Kinh. Họ nghĩ đơn giản, chết là hết nên không thờ phụng, nhang khói làm gì”.

Phạm Thị Lẩy ngồi trước mặt tôi. Mái tóc rụng gần hết. Bàn tay, bàn chân lỗ chỗ những mảng sẹo của bệnh “lạ”. Cạnh đó, cháu Phạm Văn Thu – con trai chị Lẩy, 10 tuổi – rơm rớm mắt nhìn xuống đôi bàn chân bắt đầu xuất hiện những vết sần đầu tiên thường thấy ở bệnh “lạ”. Bà Tiến chết hôm 6/5, sau thời gian chạy chữa theo phác đồ điều trị của Bộ Y tế. Chồng chị Lẩy – anh Phạm Văn Gương – cũng đang bị bệnh “lạ” hành hạ. Nhìn dáng vẻ tiều tụy, khô khan của người đàn bà Hrê 30 tuổi, chúng tôi cảm nhận được nỗi hoang mang, khiếp sợ đang ám lấy gia đình này.

Lẩy kể, chị đang điều trị ở Bệnh viện Phong – Da liễu Trung ương Quy Hòa thì hay tin mẹ chồng mất nên về nhà chôn cất. Cạnh nhà chị Lẩy, chị Phạm Thị Ân cũng đang nằm… chờ chết. Bởi, sau nhiều tháng chạy chữa ở nhiều bệnh viện trong, ngoài tỉnh, nhưng bệnh của chị cứ ngày một nặng thêm. Theo già làng Phạm Văn Đang, có nhiều trường hợp được chữa khỏi nhưng khi trở về làng một thời gian lại tái phát, dẫn đến tử vong.

Cả gia đình chị Phạm Thị Lẩy đều mắc bệnh “lạ”, người mẹ chồng đã chết

Chắc tại… con trâu (?)

Sau nhiều lần “cùng ăn”, “cùng ở” với dân trước đây để truy tìm nguyên nhân gây bệnh, rất nhiều giả thiết được các chuyên gia, bác sĩ trong đoàn khảo sát Bộ Y tế đưa ra, nhưng tất cả chỉ dừng lại ở mức độ… đoán mò. “Thủ phạm” bị điểm mặt đầu tiên “thì ra là con bọ chét”. Nghi can thứ hai là gạo mốc. Điều này gặp ngay sự phản ứng của người dân bản địa và những người hiểu biết. Tất cả những người dân làng Rêu mà chúng tôi tiếp xúc, đều khẳng định rằng, từ đời ông kỵ, ông cố đến giờ, dân làng vẫn ăn gốc (gạo) mốc “gạo già hơi” nhưng có thấy bệnh “lạ” đâu. Người Hrê không có thói quen phơi lúa. Gặt xong, họ ủ lúa, sau đó, giã lấy gạo ăn dần, nhưng đồng bào vẫn khỏe mạnh đấy thôi.

Tôi gặp Phạm Văn Gây – người làng Rêu – ở Trung tâm Y tế huyện Ba Tơ. Gây nói cà lăm nhưng giọng điệu rất quả quyết: “Không phải bây giờ mới có cái bịnh này đâu. Mình đảm bảo đó. Bịnh này (nó) có từ 5-6 năm trước rồi. Hồi đó cũng có người chết, nhưng mà cứ tưởng chết bình thường. Bây… bây giờ nhiều người chết quá nên nó mới nói là bệnh “lạ” thôi”.

Theo lời Gây, vào thời điểm ấy, khi dịch lở mồm long móng xảy ra, dân làng bắt trâu, bò giết thịt, chia nhau ăn, sau đó có người mắc bệnh chết. Cũng theo Gây, dân làng thường đưa trâu, bò bị lở mồm long móng ra đầu nguồn con suối – nơi tắm rửa, giặt giũ, lấy nước nấu ăn – để giết thịt nên mầm bệnh bị phát tán từ đây(?). Dĩ nhiên, quả quyết “tại con trâu” của Gây cũng chỉ là một giả thiết đáng lưu tâm, trong khi các chuyên gia, bác sĩ trong đoàn khảo sát của Bộ Y tế đang loay hoay phỏng đoán nguyên nhân gây bệnh.

Quá tải – “quá khổ”

Số bệnh nhân tử vong, tái phát, mắc mới bệnh “lạ” nhích lên từng ngày, dồn Trung tâm Y tế huyện Ba Tơ vào thế quá tải. Nhiều người đã tỏ ra mệt mỏi, không điều trị ở các cơ sở y tế ngoài huyện, vì thực tế, có điều trị cũng không bớt, hoặc giả có bớt cũng sẽ tái phát, tử vong. Do vậy, họ đổ dồn về bệnh viện tuyến huyện để cầu may.

Theo bác sĩ Đinh Thị Mai Hương – Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Ba Tơ – phác đồ điều trị mới của Bộ Y tế đưa ra cũng không có gì khác lắm so với phác đồ lần trước. Khác lớn nhất là ở chỗ phân tuyến để điều trị cho hợp lý, giảm tải cho tuyến dưới. Trung tâm hiện chỉ có 15 giường, 3 khoa – phòng, 7 y – bác sĩ, nhưng riêng số bệnh nhân mắc bệnh “lạ” hiện thường xuyên đã lên đến gần 30 người. Và, chắc gì con số này đã chịu dừng lại, bởi sau “điệp khúc” đoàn đến – đoàn đi, bệnh vẫn không hề thuyên giảm, nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa tìm ra.

Thú thật, nhìn cung cách làm việc “mỗi đoàn một phách” của các đoàn khảo sát do Bộ Y tế cử vào làng Rêu, ai cũng có quyền nghi ngờ họ đang giấu giếm một điều gì đấy. Trước cảnh quá tải kéo dài, Trung tâm Y tế huyện Ba Tơ phải tận dụng toàn bộ những gì có thể từ phương tiện, giường, ghế, thuốc men để cứu chữa bệnh nhân.

Đồng bào Hrê có tín ngưỡng thần linh. Mọi nỗ lực giúp họ thoát khỏi những tập tục lạc hậu có nguy cơ trở thành công cốc, bởi, chưa tìm ra nguyên nhân gây bệnh để có cách điều trị dứt điểm bệnh “lạ”, nên hễ nuôi được con trâu, bò nào là họ quay trở lại giết thịt để cúng bái. Rốt cuộc, trâu, bò chết mà người mắc bệnh cũng chẳng sống được lâu. Nghèo đói vẫn hoàn nghèo đói.

Ông Trần Trung Triết – Phó Bí thư Huyện ủy Ba Tơ – cho biết, huyện sẽ tích cực chỉ đạo các tổ chức, đoàn thể cử người thường xuyên vào xã Ba Điền trấn an, giúp đỡ người dân chuyện đồng áng. Là ông nói vậy, chứ tôi e rằng, chắc chẳng ai dám ngâm chân dưới các đám ruộng ở làng Rêu này đâu. Vì những người đã được chữa khỏi bệnh, trở về nhà đi làm đồng thì bệnh tái phát đó thôi.

Cũng theo ông Triết, huyện cũng đã tính đến phương án dời dân làng Rêu đi nơi khác, nếu bệnh “lạ” tiếp tục kéo dài. Hơn 200 người đổ bệnh “lạ”. 21 mạng người bị quật ngã. Hàng chục người đang vật vạ, thoi thóp tại các bệnh viện. Những con số này sẽ không dừng lại với cách truy tìm nguyên nhân gây bệnh theo kiểu rề rà, “mỗi đoàn một phách” của các đoàn khảo sát do Bộ Y tế cử ra.